Kamil Skwara – #09 Skale cz.1

W dużym uproszczeniu skala jest szeregiem dźwięków, znajdujących się w obrębie oktawy, uporządkowanym według jakiejś reguły odległościowej. Pierwszy dźwięk skali określa jej tonację. Znając skale muzyczne możemy poprawnie ogrywać akordy. Warunkiem ciekawej i pomysłowej improwizacji także jest znajomość skal. Improwizując na ich bazie należy odpowiednio dobierać dźwięki i z pewnością nie trzeba grać wszystkich nut po kolei.

Przykład 1 pokazuje skalę pentatoniczną molową, która jest jednym z najstarszych, europejskich systemów dźwiękowych, składającym się z pięciu nut. Skale pentatoniczne pasują do większości akordów i jakkolwiek istnieje wiele różnych ich typów, to najbardziej znana jest pentatonika durowa i molowa. Obok skali zapisana została fraza basowa na niej oparta. Prawą ręką gramy palcem wskazującym i środkowym. Lewą ręką gramy w obydwu taktach palcem wskazującym i małym. W drugim takcie tego ćwiczenia, rockowy charakter wzmocniony został oktawami, dodającymi tu nieco dynamiki.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


Przykład 2 przedstawia skalę modalną – w tym przypadku jońską – składającą się z siedmiu dźwięków. Od niej wywodzą się kolejne modusy, zbudowane na każdym ze stopni: dorycka, frygijska, lidyjska, miksolidyjska, eolska i lokrycka. Skale tego typu są podstawą większości utworów muzyki rozrywkowej. W pierwszym takcie ćwiczenia opartego na skali jońskiej gramy palcem wskazującym i środkowym prawej ręki. Lewą ręką gramy palcem wskazującym na III progu struny A, a następnie małym na V progu strun D i G. Dalej gramy na pustej strunie A i palcem wskazującym lewej ręki na II progu strun D i G. W drugim takcie szarpiemy kciukiem i palcem wskazującym prawej ręki struny A i G – lewą ręką gramy tu palcami wskazującym i małym.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


Przykład 3 przedstawia inny typ skali siedmiodźwiękowej, czyli heptatonicznej – skalę superlokrycką. Jest ona zbudowana na siódmym stopniu skali molowej melodycznej. Bardzo często nazywa się ją „alterowaną”, ponieważ zawiera w sobie wszystkie najważniejsze składniki alterowanej dominanty. Ćwiczenie to, w odróżnieniu od dwóch wcześniejszych, gramy kciukiem. W pierwszym takcie gramy następującymi palcami lewej ręki: wskazującym, środkowym, małym i serdecznym. W takcie drugim, uderzamy kciukiem strunę A, a palcem wskazującym szarpiemy strunę G. Lewa ręka gra tu palcami wskazującym i małym.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


Więcej przykładów znajdziecie w drugiej części mojej szkoły na bas pt. „Basem przez skale”, wydanej przez firmę Absonic. Opisane są tam skale pentatoniczne, bluesowe, modalne, modusy skali molowej harmonicznej i molowej melodycznej, a także inne systemy dźwiękowe, takie jak skala cygańska czy półton-cały-ton. Do każdej z nich dołączona jest przykładowa fraza muzyczna. Pozdrawiam i życzę miłego studiowania.

Polecamy: